تبلیغات
ساحل تنهاییام - رابطه ایمان و اخلاق...
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 23 بهمن 1392
آیا ایمان و اخلاق با هم تفاوت دارند؟ فرق میان آن ها چیست؟ و اگر رابطه دارند، رابطه شان چگونه است؟ 

منظور ما از «ایمان»، امر مبهم و كلى و تفسیر نشده اى نیست، لذا مى گوییم ایمان یعنى اعتقاد و اطمینان قلبى به خدا و معاد و اقرار زبانى به آن ها و عمل كردن به دستورهاى دینى، این تعریف ایمان همان است كه امیرمؤمنان على(علیه السلام) فرمود:

الایمانُ تصدیقٌ بالجنان و إقرارٌ باللسانِ و عملٌ بالأركانُ.

ایمان، تصدیق به قلب و اظهار و اعتراف به زبان و عمل كردن به اركان است.

این تعریف ایمان است. اما تعریف اخلاق چیست؟ قبلا گفتیم كه اخلاق عبارت است از: ویژگى هاى پایدار نفسانى كه با اراده و اختیار صورت گیرد. اخلاق، روش تحصیل صفات نفسانى خوب و انجام اعمال پسندیده و دورى از صفات نفسانى بد و اعمال ناپسند را نشان مى دهد.

در علم اخلاق، انسان با نفس و تربیت آن، سر و كار دارد. همان نفسى كه همه پیامبران و اولیاى خدا، مردم را به مبارزه با آن دعوت كرده اند و از شرّ آن به خدا پناه مى بردند. همان نفسى كه مبارزه با آن، «جهاد اكبر» نامیده شده است.

حال مى گوییم كه: چنین مبارزه اى، پشتوانه اى قوى و محكم مى خواهد و بى تردید، این پشتوانه همان ایمان به خدا و معاد است. خودسازى و آراسته شدن به فضایل اخلاقى واقعى و بنیادین، بدون ایمان به خدا و عالم پس از مرگ و بهشت و جهنم و تصویرى واقعى از عظمت و رحمت الهى و ایمان به عظمت شخصیت اسلامى انسان، میسّر نیست.

بدون شك، حالت دو نفر كه یكى معتقد به خدا و جهان واپسین و زندگى پس از مرگ و دیگرى منكر آن هاست در كسب فضایل اخلاقى و سجایاى روحى متفاوت است. آن كس كه منكر خدا و روز رستاخیز است و تصور مى كند خدایى نیست و بعد از مرگ نابود مى شود و هرچه نیكى كرده از بین مى رود، هرگز خود را ملزم به كارهاى نیك و كسب كمالات ارزنده انسانى نمى داند و از ارتكاب جرایم و مفاسد و جنایت ها خوددارى نمى كند. اگر هم از بدى ها پرهیز كند و خود را به ارزش هایى ملزم نماید، جنبه حداقلى دارد، حال آن كه براى رستگارى واقعى باید به تمام معنا و در همه جنبه ها به ارزش هاى اخلاقى پایبند بود.

همه اندیشوران واقع بین و عالمان اخلاقى به این نتیجه رسیده اند كه با وجود ایمان به خدا، مى توان به اخلاق رسید و اگر «ایمان» پشتوانه «اخلاق» نباشد، فرد و جامعه به سعادت نخواهند رسید. در جوامعى كه نور ایمان تابیده و قلب ها به نور خدا منوّر گشته، مفاسد و جنایت ها به مراتب، كمتر است. زیرا اهل ایمان در برابر فرمان هاى حق، تسلیم محض اند و میل و خواهش هاى نفسانى را تحت الشعاع فرمان هاى الهى قرار مى دهند. بر عكس، در جوامع فاقدِ ایمان، مفاسد اخلاقى و اجتماعى موج مى زند و افراد آن از ارتكاب هیچ عمل زشت و خیانتى فروگزار نیستند و چون غرایز انسانى در آن جوامع آزاد و رهاست، اعمال پسندیده اخلاقى و ارزش هاى انسانى را زیر پا مى گذارند و تسلیم خواسته هاى نفسانى مى شوند.


آرشیو مطالب
صفحات جانبی
دوستان
پیوند های روزانه
نوای وب
طراح قالب
پایگاه اینترنتی مقتدر مظلوم

مقتدر مظلوم

نوای آنلاین